Yetişkin Bilgi Merkezi

Çocuklarda Ortodontik Tedavi

  1. Ortodonti nedir?
  2. Ortodontinin amacı nedir?
  3. Ortodontis kime denir?
  4. İlk ortodontik muayene için en doğru zaman nedir?
  5. Kapsamlı bir ortodontik muayene gerektiren durumlar nelerdir?
  6. Ortodontik muayene sıraında sık karşılaşılan ortodontik düzensizlikler hangileridir?
  7. Ortodontik düzensizliklerin teşhisi nasıl konulmaktadır?
  8. Ortodontik düzensizliklerin tedavisi neden önemlidir?
  9. Ortodontik tedavi sırasında en sık kullanılan ortodontik apareyler hangileridir?
10. Ortodontik tedavi sırasında kullanımından kaçınılması önerilen besinler hangileridir?
11. Ortodontik tedavi sırasında apareylerin temizliği nasıl yapılmalıdır?
12. Ortodontik tedaviler okul aktivitelerine katılımı etkiler mi?
13. Ortodontik tedavinin tamamlanması için gerekli süre nedir?
14. Ortodontik tedavi sırasında karşılaşılabilecek acil durumlar ve olası çözümleri


1. Ortodonti nedir?
Ortodonti diş, çene kemiği ve yüzdeki düzensizliklerin teşhis ve tedavilerine odaklanan diş hekimliğinin bir dalıdır.


2. Ortodontinin amacı nedir?
Ortodontinin amacı, diş, çene kemiği ve yüzde herhangi bir düzensizliğin meydana gelmesini önlemek, meydana gelmiş olan ortodontik düzensizlikleri de tedavi ederek, iyi bir fonksiyon, iyi bir estetik ve tedavi sonrası elde edilecek olan durumun kalıcı olmasını sağlamaktır.


3. Ortodontist kime denir?
Diş hekimliği eğitimi sonrasında ortodonti dalında uzmanlık eğitimi almış olan diş hekimlerine ortodontist denir. Koruyucu, durdurucu ve düzeltici ortodontik tedaviler uzmanlık eğitimi almış ortodontistler tarafından yapılmaktadır.
 

 

4. İlk ortodontik muayene için en doğru zaman nedir?
♦ Amerikan Ortodonti Derneği, ilk ortodontik muayenenin çocuk bireylerde 7 yaş civarınında yapılmasını önermektedir.


Süt ve daimi dişlerin çocuk ağzında birlikte bulunduğu bu yaşlarda ortodontik problemler daha kolay teşhis edilerek diş ve çene konum bozuklukları erken dönemde daha basit ortodontik uygulamalarla düzeltilebilmektedir.
 

♦ Ortodontik tedaviler sadece çocuk ve ergenlik dönemindeki bireylere değil aynı zamanda erişkin dönemdeki bireylerde de başarıyla uygulanmaktadır. Bu nedenle tüm yaş dönemlerindeki bireylerin tedavi görmeye karar verdikleri ilk zaman ortodontik muayene içinde en doğru zamandır.

 


5. Kapsamlı bir ortodontik muayene gerektiren durumlar nelerdir?
Ortodontik düzensizliklerin gelişmesine neden olabilecek aşağıdaki durumlardan bir veya daha fazlasıyla karşılaşılan bireylerde mutlaka kapsamlı bir ortodontik muayene gerekmektedir.
 

 

 

6. Ortodontik muayene sırasında sık karşılaşılan ortodontik düzensizlikler hangileridir?
 

 

7. Ortodontik düzensizliklerin teşhisi nasıl konulmaktadır?

Anamnez, ortodontik muayene, ortodontik model, ortodontik fotoğraf ve röntgen gibi gerekli tanı araçlarının muayene sırasında toplanıp değerlendirilmesi sonucunda ortodontik teşhis konulabilmektedir.

 


8. Ortodontik düzensizliklerin tedavisi neden önemlidir?
Çocuk ve ergenlik dönemindeki bireylerde karşılaşabilecek ortodontik düzensizliklerde yapılacak olan koruyucu ve düzeltici ortodontik tedavilerle birlikte bireylere gelecekte sağlıklı ve güzel bir gülümseme sağlanacağı unutulmamalıdır.


♦ Çocuk bireylerdeki parmak emme gibi ortodontik bölgede bozukluklara neden olabilecek kötü alışkanlıkların önüne koruyucu ortodontik tedavilerle geçilebilmektedir.
 

♦ Çocuk ve ergenlik dönemindeki bireylerin çene kemiğindeki konum bozuklukları erken dönem koruyucu ve / veya düzeltici ortodontik tedavilerle büyümenin yönlendirilmesiyle düzeltilmektedir. Düzeltilmiş olan çene kemiği konum bozuklukları daimi dişlerin düzgün konumlanmasına da yardımcı olacaktır.


♦ Çocuk ve ergenlik dönemindeki bireylerin alt ve üst çene arklarında daimi dişlerin çapraşıklığına neden olabilecek dişsel düzensizlikler de daha basit tedavi mekanikleriyle erken dönemde düzeltilebilir. Bu durumda geç dönemde yapılacak ortodontik tedavi için gerekli daimi diş çekim ihtiyacının azalmasına neden olacaktır.

 


9. Ortodontik tedavi sırasında en sık kullanılan ortodontik apareyler hangileridir?
  Ortodontik apareyler; hareketli ve dişe yapışan braketlerde olduğu gibi sabit olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
♦ Hareketli Apareyler:Hasta tarafından takıp çıkarılabilen hareketli apareyler; basit diş hareketleri, çene darlıkları, kötü alışkanlıkların önlenmesi, yer tutucu ve pekiştirme tedavisi amacıyla kullanılırlar. Hareketli apareyler üç bölümden oluşmaktadır:


1. Tutucu elemanlar

2. Aktif elemanlar

 3. Akril plak


♦ Sabit Apareyler: Çocuk ve ergenlik dönemindeki ortodontik tedavilerde en çok kullanılan ve tanınan sabit apareyler dişlere yapıştırılan braketler ve braketlere elastik veya metal tel ligatürlerle sabitlenen ark telleridir. Sabit apareyler en az beş bölümden oluşmaktadır:
1. Braket
2. Ark teli
3. Ligatür
4. Molar band veya tüp
5. Elastik uygulaması için hook


♦ Çocuk ve ergenlik dönemindeki bireylerin ortodontik muayene sırasında duymaya en çok korktuğu cümle ‘brakete ihtiyacınız var’dır. Geçmişte kötü bir üne sahip olan ortodontik braketler günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte farklı şekil, materal ve renklerde oldukça iyi görünümlere kavuşmuşlardır.


♦ Günümüzde sık kullanılan braket seçeneklerinden bazıları ise şunlardır:

  ( Paslanmaz ) Çelik braketlerin görünümü

 

10. Ortodontik tedavi sırasında kullanımından kaçınılması önerilen besinler hangileridir?
Aile ve arkadaş çevresinden ortodontik tedavi sırasında kullanımından kaçınılması gereken yiyecek ve içeceklerin uzunca bir listesini duymuş olabilirsiniz. Ortodontik tedavi boyunca beslenme konusunda temel olarak bir kısıtlama olmamasına karşın dişlere yapıştırılmış olan braketlerin kopmasına neden olabilecek yiyecek ve içeceklerden uzak durulmalı veya dikkatli olunmalıdır.


♦ Ortodontik tedavi sırasında uzak durulması gereken veya kullanımına dikkat edilmesi gereken sert yiyecekler:

♦ Ortodontik tedavi sırasında uzak durulmalı veya kullanımına dikkat edilmesi gereken yumuşak yiyecekler:

Ortodontik tedavi süresince kullanımına dikkat edilmesi gereken bu besinler braket ve dişlere zarar vererek ortodontik tedavi süresinin uzamasına neden olmaktadır.

 


11. Ortodontik tedavi sırasında apareylerin temizliği nasıl yapılmalıdır?
♦ Ortodontik tedavi sırasında her yemek öğününden sonra dişler fırçalanmalı ve günde en az bir kere diş ipi kullanmalıdır. Sabit veya hareketli ortodontik apareylerin kullanımına başlanmadan önce uygun diş fırçalama tekniği ve diş ipi kullanımı ortodontist tarafından gösterilmelidir.


♦ Sabit ortodontik apareyler ve sabit pekiştirme apareyleri diş fırçalaması sırasında gerekirse ara yüz fırçalarıda kullanılarak mutlaka temizlenmelidir.
 

♦ Hareketli ortodontik apareyler ve hareketli pekiştirme apareyleri diş fırçasıyla birlikte temizlenebilir. Ayrıca hareketli apareylerin temizliğinde ortodontistin önereceği protez temizliyicilerde kullanılabilir. Hareketli ortodontik apareylerin temizliğinde kesinlikle kaynar su ve bulaşık makinası kullanılmamalıdır.
 

Ortodontik tedavi gören hastalarda gıdaların diş fırçasının ulaşamadığı bölgelere yerleşmesi durumunda bu bölgede biriken bakteriler çürük ve diş eti hastalıklarının oluşumuna neden olmaktadır. Bu nedenle ortodontik tedavi sırasında diş ve çevre dokuların temiz ve sağlıklı kaldığından emin olmak için altı ayda bir rutin diş hekimi kontrollerinizi mutlaka yaptırmalısınız.
 

 

12. Ortodontik tedaviler okul aktivitelerine katılımı etkiler mi?
♦ Ortodontik tedaviler bireyin spor, oyun, müzik enstürmanı çalma, şarkı söyleme ve konuşma gibi okul aktivitelerine katılımını engelememektedir.
♦ Ortodontik tedavi sırasında spor yaparken diş ve ortodontik apareylerinizin zarar görmesini engellemek için koruyucu plak kullanmalısınız. Spor yaparken kullanacağınız koruyucu plağın seçiminde ortodontistinizden yardım alabilirsiniz.
♦ Ortodontik tedavi sırasında spor yaparken karşılaşacağınız herhangi bir kaza durumunda hemen diş, diş çevre dokusu ve kullanılan apareyde herhangi bir zarar oluşup oluşmadığını kontrol etmelisiniz. Diş, diş çevre dokusu ve kullanılan apareyde herhangi bir zarar tespit ederseniz ortodontistinizle irtibata geçmelisiniz.
♦ Ortodontik tedavi sırasında spor yaparken karşılaşacağınız herhangi bir rahatsızlık durumunu koruyucu mum ve gargara kullanımıyla geçiçi olarak dindirebilirsiniz.
 

 

13. Ortodontik tedavinin tamamlanması için gerekli süre nedir?
Çocuk ve ergenlik dönemindeki bireylerin ortodontik tedavilerinin tamamlanması için gereken tahmini süre üç faktöre bağlıdır.

Bu üç faktöre bağlı olarak değişebilen ortodontik tedavi zamanı 6 ay ile 30 ay arasında değişebilmektedir. Standart ortodontik tedavilerin çoğu ise yaklaşık 24 ay sürmektedir.


Anomalinin tipi, tedavinin şekli ve süresi, tedavi sonucu, periodontal durum, interdisipliner tedavi planı ve birçok etyolojik faktöre göre çeşitlilik gösteren pekiştirme tedavisinin süresini ortodontist belirlemektedir.

 


14. Ortodontik tedavi sırasında karşılaşılabilecek acil durumlar ve olası çözümleri
Ortodontik tedavi sırasında karşılaşılabilecek herhangi bir acil durumda hasta ve velisinin yapılması gereken ilk şey ortodontisti mevcut durum hakkında bilgilendirmektir.


Ortodontist acil durumu kontrol edip gerekli düzeltmeleri yapabilmek için uygun bir  randevu zamanı ayarlayacaktır. Randevu zamanına kadar geçen sürede ise hasta ve velisini rahatlatabilecek olası çözümler aşağıda basitten karmaşığa doğru sıralanmıştır.


♦ Ortodontik tedavi sırasında diş ve/veya braketler arasına gıda sıkışması
 

 

♦ Ark telini brakete yerleştirip sabit kalmasını sağlayan elastik veya metal tel ligatürün çıkması
 

 

♦ Ortodonik tedavi sırasında karşılaşılabilen rahatsızlıklar
 

 

 

♦ Ortodontik tedavi sırasında ağız yumuşak dokularını rahatsız eden ark teli
Ark telinin uzaması sonucu ortaya çıkabilecek yumuşak doku rahatsızlıkları konusunda hasta ve velisi mutlaka bilgilendirilmelidir.

 

 

♦ Ortodontik tedavi sırasında braketin kopması
 

 

 

• Ortodontik apareyin herhangi bir parçasının yutulması