Yetişkin Bilgi Merkezi

Diş ve Çene Anatomisi
 

Dişlerin ve çene kemiklerinin dış şekil ve iç anatomileri ile ilgili daha detay bilgiye aşina olmak sizlerin çeşitli diş hastalıklarını ve tedavi yöntemlerini daha iyi anlamanıza ve değerlendirmenize yardımcı olacaktır. Bu sitede yer alan bilgileri konular hakkında bilgi sahibi olmanız için tasarlanmıştır.  Detaylı olarak bulabileceğiniz konu başlıkları aşağıda belirtilmiştir:


1. Dişler ve bölümleri
2. Diş isimleri ve pozisyonları
3. Çene ve Çene kemikleri  (Temporomandibular Joints / TMJ).
4. Dental Radyografiler (X-ray) Görüntüleme ve Yorumlanması: Diş ve kemiğin iç görünümü 


 

1.Dişler ve Bölümleri: 
Diş iki ana kısımdan oluşur:
Kuron ve kök

                  

♦ Kuron
Dişeti üzerinde yer alan, dişin görünen kısmına verilen isimdir.
Mine, dentin ve pulpa’dan oluşur.
Dişlerin görünümü şekil ve büyüklük bakımından çeşitlilik gösterir.

 

♦ Mine
 

Mine; dişin en dış tabakası olup, dişe şeffaflığını verir. Mine doğada elmastan sonraki en sert maddedir ve hidroksi apatitten oluşur. Minenin yüzde doksanaltısı mineralden geri kalanı ise su ve organik maddeden oluşur. Minenin normal rengi açık sarıdan grimsi beyaza kadar çeşitlilik gösterir. Minenin altında dentin bulunmayan dişin uç kısımlarında renk bazen hafif bir mavi tona dönebilir. Mine yarısaydam olduğu için, dentinin rengi ve mine altındaki herhangi bir dolgu maddesi bir dişin fiziksel görünümünü güçlü bir şekilde etkiler.

 

♦ Dentin
 

                     # Koruyucu ikincil bir dentin tabakası pulpanın üzerine konulabilir.
                     # Bu durum, dentin tabakası açığa çıktığında çürük, aşınma, abrasyon, erozyon veya diş kırıklarına karşı tepki olarak oluşur.
                     # Dentin yukarıda belirtilen nedenlerle açığa çıktığında, diş sıcaklık değişikliklerine hassas hale gelir ve ağrı oluşur.

 

♦ Pulpa
Dişin iç kısmındaki boşlukta, pulpa (diş özü) adı verilen, dişi besleyen damar ve sinirlerden oluşan özelleşmiş bir bağ dokusu bulunur. 

Pulpa; dişin özüdür ve dişin basınçları, termal etkileri algılamasını, kanlanmasını sağlayan kısmıdır. Dişlerin ağrıya hassas olmasının en önemli nedeni pulpadaki sinirlerin vucuttaki en hızlı sinirler olmasıdır.

 

♦ Kökler
Kökler çene kemiğinin içindeki diş yuvalarının içine gömülüdür.

 

♦ Sement
 

 

 
♦ Periodontal  ligament
Periodontal ligament, sement ve alveolar kemik arasında yer alan dokudur. Dişin çeneye bağlı olmasını sağlayan elastik fibrelerden oluşur.

 

 
2. Dişlerin isimleri ve ağızdaki pozisyonları:
A. Süt dişleri

Dişlerin isimleri 

Ön Dişler                                                         Arka Dişler

 Santral kesici                                                  I. Molar
 Lateral (yan) kesici diş                                    II. Molar
 Kanin (köpek dişi)  

 

 

B.Daimi dişler
Diş isimleri  

Ön Dişler                                                                 Arka Dişler 
Santral kesici diş                                                    I. küçük azı
Lateral  (yan) kesici                                                II. küçük azı
Kanin ( köpek dişi)                                                  I. molar
                                                                             II. molar
                                                                             III. molar (akıl dişi)

 
3. Çene ve çene eklemleri  (Temporomandibular Joints / TMJ)

♦ Temporomandibular eklemler yüzün iki tarafında, kulakların tam önünde yer alır.

 
 

♦ TMJ bir çeşit dayanak(menteşe) eklemidir. Teknik olarak sürgülü dayanak eklemi olarak adlandırılır. Eklemin bu durumu, kemiğin hareket kabiliyetinin yüksek olmasını ve birçok farklı yöne hareket etmesini sağlar.

♦ Küçük yaştaki çocuklarda çene normal bir menteşe gibi sadece yukarı aşağı hareket eder. Daimi dişlerin çıkması ile hareket kabiliyeti ve diğer hareketler gelişir.
 
 

4. Dental Radyografiler  (x-ray) Görüntüleme ve Yorumlanması
Dental radyografi diş ve kemiğin içinin fotoğrafıdır.
♦ Panoramik film nasıl yorumlanır:
Panoramik filmde yumuşak dokular  siyah renkte, sert dokular beyaz renkte görünür.
♦ Filmde Gri/siyah renkte görünenler:

 

♦ Filmde beyaz/krem renginde görünenler :

 

 

♦ Kemik,  gri ve beyaz alacalı renkte görünür. Dişlerin etrafında kenar çizgisi olarak ince beyaz bir çizgi vardır.