Yetişkin Bilgi Merkezi

Diş Yaralanmaları


Dişler, yapı olarak kemiğe biraz benzeseler de dişlerde meydana gelen kırıklar, kemik  kırılmalarındaki gibi iyileşmezler. Eğer dişteki kırık diş özünü de yaralamış ise daha büyük sorunlar gelişebilir. 
 

1. Diş yaralanmalarının yaygın nedenleri nelerdir?
2. Bir diş darbe nedeniyle hasar görmüş ise ne yapılabilir?
3. Darbe almış dişte ne gibi hasarlar olabilir?
4. Kırık diş eti seviyesinin altında ise ne yapılabilir?
5. Darbe sonucu sallanan bir diş için ne yapılabilir?
6. Diş darbe sonucu, yerinden çıkmış ise ne yapılabilir?
7. Darbe sonucunda yerinden çıkmış olan bir diş kurtarılabilir mi?    
8. Reimplante edilen dişlerin geleceği nasıl olur?
9. Dişleri spor kazalarından korumanın bir yolu var mıdır?
 


1. Diş yaralanmalarının yaygın nedenleri nelerdir?
♦ Ağız  yaralanmalarının  başlıca nedenleri spor kazaları, şiddet, düşme ve motorlu taşıt kazalarıdır.
♦ Sert kabuklu gıdaları dişlerle kırma gibi kötü yeme alışkanlıkları da dişlere zarar veren nedenler arasındadır.
♦ Dişte bir yaralanma olduğunda hemen dişhekiminizi görmeniz gerekir.  Diş hekiminiz gerekli tedaviyi uyguladıktan sonra iyileşmeyi  takip edebilmek için gereken diğer randevuları da belirleyecektir.


 


2. Bir diş darbe nedeniyle hasar görmüş ise ne yapılabilir?
♦ Dişteki yaralanmalar küçük bir parçanın kopmasından kuron veya kök kırılmasına  ve hatta dişin yerinden tamamen çıkmasına kadar birçok değişik derecede olabilir,  Uygulanacak tedaviler de hasarın derecesine göre farklılık gösterecektir:  

♦ Ön dişlerin kesici kenarlarında bir kırılma olursa diş renginde kompozit dolgu maddesi ile diş eski haline getirilebilir.  Böylece dişin şekli ve görünümü restore edilmiş ayrıca  dişin açığa çıkmış tabakaları örtülerek koruma altına alınmış olur.  ( Resim 1 )

     

     

 Resim 1: Mine ve dentin kırığı. Kırık boyutları küçük olup, çok az miktarda dentin açığa çıkmıştır.

 

♦ Dişten daha büyük bir parçanın kırılması durumunda diş ağrılı hale gelebilir.  Bunun nedeni mine tabakasının altında yer alan dentin tabakasının duyarlılık göstermesidir.  ( Resim 2 )

   Resim 2: Büyük boyutlu kuron kırığı. Sol orta kesici dişte parçalı kırık olup, diş özü açığa çıkmıştır. Acil tedavi  kırık diş parçalarının yerine yapıştırılması ile gerçekleştirilmiştir.

 

 

3. Darbe almış dişte ne gibi hasarlar olabilir?
♦ Diş hafif darbe aldığında, kırık olmasa bile  mine tabakasında çatlaklar meydana gelebilir.  Bu durum genelde ağrı yapmaz, ancak bu çatlaklarda  lekelenmeler oluşur ise dişin görünümü bozulabilir.

♦ Şiddetli darbe durumunda, kırık olsun veya olmasın dişin siniri etkilenebilir ve daha ciddi bir durum ortaya çıkar.

Resim 3: Dikey yönde diş kırıkları dişin kaybedilmesi ile sonuçlanacak kadar derine inebilir. 
 

4. Kırık diş eti seviyesinin altında ise ne yapılabilir?
Kırık diş eti çizgisinin altında oluşursa dişin cerrahi bir yöntemle açığa çıkarılması gerekebilir.  Kuron uzatma işlemi olarak adlandırılan bu işlem dişhekiminiz tarafından yapılır.


 

5. Darbe sonucu sallanan bir diş için ne yapılabilir?
Diş hekiminiz dişinizin rontgenine bakarak darbenin dişinizde yarattığı hasarın derecesini kontrol edecektir.

Resim 4: Şiddetli darbe sonucunda kuron kırığı ve dişin sokete gömülerek yer değiştirmesi. Tedavi için kanal tedavisi, dişin soketteki pozisyonuna yeniden yerleştirilmesi, kompozit restorasyon ve periodontal yara iyileşmesi için Emdogain® uygulamaları yapılmıştır. 
 

6. Diş darbe sonucu, yerinden çıkmış ise ne yapılabilir?
Yaralanma sonrası diş kısmen yerinden oynamış ise diş hekiminin dişi parmağıyla bastırarak yeniden konumlandırması mümkün olabilir. 

 


7. Darbe sonucunda yerinden çıkmış olan bir diş kurtarılabilir mi?   
Travmatik yaralanma sonrasında dişin yuvasından (alveoler soketten) tamamen çıkmasına avulsiyon adı verilir.
♦ Kaza yerindeki tedavi:

♦ Acil diş tedavisi:
 

♦ İzleyen tedavi: 
Kökün ucundaki sinir ve kan damarları koptuğu için kanal tedavisi uygulanması gerekecektir.  Splint en az 2 ay yerinde kalmalıdır.

 


8. Reimplante edilen dişlerin geleceği nasıl olur?
♦ Yerinden çıkmış ve yuvasına tekrar yerleştirilmiş ( reimplante edilen ) dişler, eğer işlem başarılı olup diş vücut tarafından kabul edildi ise, 5 -10 yıl  işlev görebilir.
♦ Reimplante edilen dişin kök yüzeyinde zamanla  rezorbsiyon (erime) olabilir.  Kökün etrafında enfeksiyon meydana gelmesi de bu uygulamanın komplikasyonlarındandır.  
 


9. Dişleri spor kazalarından korumanın bir yolu var mıdır?
♦ Diş koruyucuları ( mouthguards ) diş, diş eti ve çeneleri korumak amacıyla tasarlanmıştır.

♦ Spor kazalarında dişlerin darbe alma ihtimali yüksek olduğundan diş koruyucularının kullamnımı ile önlem alınması önerilir. Rugby, futbol, hokey ve boks gibi sporcuların birbirleriyle yakın temasta oldukları spor dallarında özellikle ön dişler, darbe alabilecekleri çarpışmalara karşı savunmasızdırlar.